每日一题 2026-03-17

HH 为三角形 ABCABC 的垂心,RR 为三角形 ABCABC 的外接圆半径。证明:三角形 ABCABC 为等边三角形当且仅当

HAHB+HBHC+HCHA=3R22.\overrightarrow{HA}\cdot\overrightarrow{HB}+\overrightarrow{HB}\cdot\overrightarrow{HC}+\overrightarrow{HC}\cdot\overrightarrow{HA}=-\frac{3R^2}{2}.

参考解答

解析

OOABC\triangle ABC 的外接圆圆心。根据西尔维斯特定理(Sylvester’s Theorem),

OH=OA+OB+OC,\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC},

我们有:

HAHB=(HO+OA)(HO+OB)\sum \overrightarrow{HA} \cdot \overrightarrow{HB} = \sum (\overrightarrow{HO} + \overrightarrow{OA}) \cdot (\overrightarrow{HO} + \overrightarrow{OB})

=(HO2+HOOB+HOOA+OAOB)= \sum (HO^2 + \overrightarrow{HO} \cdot \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{HO} \cdot \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OA} \cdot \overrightarrow{OB})

=3OH2+2HO(OA+OB+OC)+R2+R2c22= 3OH^2 + 2 \overrightarrow{HO} \cdot (\overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}) + \sum \frac{R^2 + R^2 - c^2}{2}

=OH2+3R2c22= OH^2 + 3R^2 - \sum \dfrac{c^2}{2}

充分性:
ABCABC为等边三角形时, O=HO = H,即外心与垂心重合,a=b=c=3Ra = b = c = \sqrt{3}R,所以 c22=9R22\sum \dfrac{c^2}{2} = \dfrac{9R^2}{2},代入得:

OH2+3R2c22=OH2+3R29R22=3R22OH^2 + 3R^2 - \sum \dfrac{c^2}{2}= OH^2 + 3R^2 - \dfrac{9R^2}{2} = -\dfrac{3R^2}{2}

必要性:
OH2+3R2c22=3R22OH^2 + 3R^2 - \sum \frac{c^2}{2} = -\frac{3R^2}{2} 时,

整理得:

OH2+92R2=12(a2+b2+c2)OH^2 + \frac{9}{2}R^2 = \frac{1}{2}(a^2 + b^2 + c^2)

由正弦定理:a=2RsinAa2=4R2sin2Aa = 2R \sin A \Rightarrow a^2 = 4R^2 \sin^2 A,代入得:

OH2+92R2=2R2(sin2A+sin2B+sin2C)OH^2 + \frac{9}{2}R^2 = 2R^2(\sin^2 A + \sin^2 B + \sin^2 C)

=R2(3cos2Acos2Bcos2C)= R^2 \left( 3 - \cos 2A - \cos 2B - \cos 2C \right)

OH2+32R2+R2(cos2A+cos2B+cos2C)=0(1)OH^2 + \frac{3}{2}R^2 + R^2(\cos 2A + \cos 2B + \cos 2C) = 0 \quad \dots \dots (1)

下证: cos2A+cos2B+cos2C32\cos 2A + \cos 2B + \cos 2C \ge -\frac{3}{2}

不妨设 ABCA \ge B \ge C,则 CC 为锐角。

cos2A+cos2B+cos2C=2cos(A+B)cos(AB)+cos[2π2(A+B)]\cos 2A + \cos 2B + \cos 2C = 2\cos(A+B)\cos(A-B) + \cos[2\pi - 2(A+B)]

=2cosCcos(AB)+2cos2C1= -2\cos C \cos(A-B) + 2\cos^2 C - 1

2cos2C2cosC1\ge 2\cos^2 C - 2\cos C - 1

=2(cosC12)232= 2\left(\cos C - \frac{1}{2}\right)^2 - \frac{3}{2}

cosC=12\cos C = \frac{1}{2}A=BA = B,即 A=B=C=60A = B = C = 60^\circ 时取等号。

cos2A+cos2B+cos2C32\cos 2A + \cos 2B + \cos 2C \ge -\frac{3}{2} 代入 (1) 得:

0OH20 \ge OH^2

OH=0\therefore OH = 0

外心与垂心重合

ABC\therefore \triangle ABC 为等边三角形。

证毕。 \square